Dicteren in plaats van typen: hoeveel tijd wint u echt?
Spreken gaat drie keer sneller dan typen, maar het nalezen bepaalt de echte winst. Een uitgewerkte rekensom, met studies, om tijd te winnen bij uw verslagen.
Verslagen, brieven, notities van afspraken: voor veel professionals vreet het schrijfwerk aan de tijd voor hun eigenlijke vak. In de Verenigde Staten volgde een studie uit 2016, gepubliceerd in de Annals of Internal Medicine, 57 artsen tijdens hun consultatiedagen: voor elk uur dat ze met de patiënt doorbrachten, besteedden ze er nog bijna twee aan het elektronisch dossier en administratief werk, en ze gaven aan elke avond nog één tot twee uur extra te werken. In Frankrijk schat de DREES, een statistische dienst van de Franse overheid, dat zelfstandige huisartsen in 2025 gemiddeld 46 uur per week werkten.
Dicteersoftware belooft u een deel van die tijd terug te geven. Maar hoeveel precies? Het eerlijke antwoord past in één zin: bij het invoeren wint u veel tijd, maar bij het nalezen kunt u die winst volledig weer verliezen. Hieronder leest u hoe u de rekensom maakt voor uw eigen praktijk, en waar het verschil echt gemaakt wordt.
Spreken gaat ongeveer drie keer sneller dan typen
De vaakst geciteerde vergelijking komt van Stanford University. In 2016 liet een onderzoeksteam 32 deelnemers zinnen invoeren: enerzijds met het toetsenbord van een smartphone, anderzijds met spraakherkenning. In het Engels bleek spreken drie keer sneller, met een foutenpercentage dat na correctie 20% lager lag.
Twee kanttekeningen zijn op hun plaats. De studie ging over een telefoontoetsenbord, dat trager is dan een echt toetsenbord, en over korte zinnen, niet over het opstellen van een document. Toch vinden we dezelfde grootteorde ook elders terug: een rustig gesprek haalt zo’n 120 tot 150 woorden per minuut, terwijl de meeste mensen rond de 35 tot 40 woorden per minuut typen wanneer ze een tekst overtypen, en flink minder wanneer ze al typend moeten nadenken over wat ze schrijven.
De rekensom voor één verslag
Neem een veelvoorkomend geval: een verslag van 250 woorden. De aannames hieronder zijn bewust voorzichtig; vervang ze gerust door uw eigen cijfers.
| Typen | Dicteren | |
|---|---|---|
| Gehanteerd tempo | 30 woorden/min (formuleren tijdens het typen) | 100 woorden/min (rustig spreektempo) |
| 250 woorden invoeren | 8 min 20 s | 2 min 30 s |
| Nalezen en bijwerken | 1 min | 2 min |
| Totaal | 9 min 20 s | 4 min 30 s |
Per document scheelt dat bijna vijf minuten. Bij tien documenten per dag, vijf dagen per week, komt dat neer op ongeveer vier uur per week.
Dat cijfer is geen belofte. Het hangt af van uw typsnelheid, van de lengte van uw documenten en vooral van de regel “Nalezen en bijwerken”: het nalezen bepaalt of dicteren u tijd oplevert of juist tijd kost.
Waar de winst verdampt: verkeerd herkende woorden
Algemene spraakherkenning begrijpt alledaagse taal uitstekend. Ze struikelt juist over de woorden die typisch zijn voor uw vak: zeldzame termen, eigennamen, afkortingen, Latijnse woorden. In onze tests met Franstalige verslagen uit de orthopedische chirurgie veranderde “hallux valgus” in “Puralux valgus”, en een transcriptiemodel dat op zichzelf werd gebruikt, miste tot een derde van de vaktermen.
Elke fout van dat type kost tijd: ze opsporen, ze verbeteren, soms met de muis, midden in een zin. En maakt de software dezelfde fout de volgende dag opnieuw, dan moet u ook de correctie opnieuw maken. Zo haken professionals af: niet omdat dicteren traag is, maar omdat het nalezen uiteindelijk langer duurt dan het typen.
Drie hefbomen veranderen die rekensom:
- Terminologie op maat van uw vakgebied. Geef de software de termen uit uw domein, bijvoorbeeld via enkele voorbeelddocumenten, en de herkenning van de woorden die ertoe doen, gaat er duidelijk op vooruit.
- Een correctie die uw vakjargon kent. Na de transcriptie kan een taalmodel de juiste spelling van een verkeerd verstane term herstellen, op voorwaarde dat het niets herformuleert. Hoe dat werkt, leest u in ons artikel over hoe spraakherkenning met AI werkt.
- Een geheugen voor uw correcties. Dat is de beslissende hefboom: een woord dat u één keer hebt verbeterd, zou u nooit opnieuw moeten verbeteren. In onze testopstelling daalde het foutenpercentage op vaktermen van 13,9% naar 1,7% wanneer we de correcties uit andere dictaten toepasten.
Die metingen zijn gedaan met synthetische stemmen, die beter articuleren dan u en ik, in volmaakte stilte: ze tonen welke ingrepen het meeste effect hebben, maar voorspellen niet uw eigen cijfers. Bij uw eigen dictaten volgt u best één eenvoudige indicator: het aantal manuele correcties per 100 gedicteerde woorden moet in de loop van de weken dalen.
Zeven gewoonten die u echt tijd besparen
- Dicteer meteen na de ingreep of de afspraak, wanneer alles nog vers in het geheugen ligt: dan is de voorsprong van spreken op typen het grootst.
- Volg altijd dezelfde structuur (context, bevindingen, conclusie, vervolgstappen): u aarzelt minder, en de tekst is sneller nagelezen.
- Spreek in een rustig tempo, zonder te jagen. Duidelijk articuleren kost minder tijd dan achteraf corrigeren.
- Dicteer in één keer door en lees pas op het einde na. Tussendoor stoppen om te corrigeren haalt u uit uw ritme en uw gedachtegang.
- Leg uw vakjargon één keer goed vast: geef uw vakgebied op en upload drie of vier oudere documenten.
- Corrigeer in de tool zelf, niet na het kopiëren en plakken. Alleen zo kan die leren van uw aanpassingen.
- Neem op wanneer u niet achter een scherm kunt dicteren, onderweg of tussen twee afspraken, en importeer het bestand daarna.
Wat TechVoice aan die rekensom toevoegt
TechVoice is vanuit precies die rekensom ontworpen. De tekst verschijnt terwijl u spreekt; zodra u stopt, wordt hij binnen enkele seconden gecorrigeerd met uw vakjargon. Elk woord dat u aanpast, wordt onthouden en toegepast bij volgende dictaten, en u ziet op elk moment wat TechVoice geleerd heeft. Een geïmporteerde opname van maximaal 60 minuten wordt op dezelfde manier getranscribeerd en gecorrigeerd: reken op ongeveer een minuut voor een vergadering van 30 minuten.
De transcriptie draait op Voxtral, het spraakherkenningsmodel van Mistral AI; we leggen uit waarom we ervoor kozen en wat we ermee gemeten hebben. De betrouwbaarste manier om uw eigen tijdwinst te kennen, blijft een week lang testen op echte documenten. Dat kan momenteel in het Frans of in het Engels (onze eigen metingen gebeurden in het Frans). Bij registratie krijgt u gratis punten, zonder kredietkaart, en daarna worden de tarieven in punten uitgedrukt: ongeveer één per minuut dicteren. Dicteert u in het Nederlands? Vraag dan vroege toegang aan: we laten u weten zodra het zover is.
Bronnen
- Sinsky C. et al., “Allocation of Physician Time in Ambulatory Practice: A Time and Motion Study in 4 Specialties”, Annals of Internal Medicine, 2016. doi:10.7326/M16-0961
- DREES, “Les médecins généralistes libéraux travaillent en moyenne 46 heures par semaine en 2025”, Études et résultats, augustus 2026 (in het Frans).
- Ruan S., Wobbrock J. O., Liou K., Ng A., Landay J. A., “Speech Is 3x Faster than Typing for English and Mandarin Text Entry on Mobile Devices”, 2016. arXiv:1608.07323; samenvatting in Stanford News.
- Interne metingen van TechVoice, synthetisch corpus van Franstalige orthopedische verslagen, september tot november 2026.